Wnuki od progu nie mówią „dzień dobry", tylko „babciu, jakie hasło do wi-fi?". W piątek sąsiad z parteru pomógł mi je zmienić. Nowe brzmi: dziendobrybabciu - małymi literami, bez spacji.

Pan Staszek z parteru spojrzał na mnie wtedy znad okularów i powiedział: „Pani Halinko, pani to ma poczucie humoru". Uśmiechnęłam się, ale to nie był żart. To był eksperyment. Chciałam zobaczyć, co się stanie, kiedy moje troje wnucząt wpadnie w sobotę jak zwykle - z plecakami, ładowarkami i oczami wbitymi w ekrany - i usłyszy nowe hasło.

Sobota przyszła szybciej, niż się spodziewałam. O dziesiątej rano zadzwonił domofon. Nawet nie czekali, aż otworzę - Kuba ma zapasowy klucz od klatki, bo kiedyś zostawiłam mu go „na wszelki wypadek". Drzwi się otworzyły, troje dzieci wpadło do przedpokoju, buty poleciały pod wieszak, a trzynastoletni Kuba już krzyczał z korytarza:

- Babciu, hasło się zmieniło! Nie łączy!

Za nim stała Zuzia, lat jedenaście, z tabletem przyciśniętym do piersi jak do poduszki. I mała Hania, lat siedem, która przynajmniej powiedziała „cześć, babciu", zanim zapytała o to samo co brat.

Stałam w kuchni, kroiłam jabłka na szarlotkę. Spokojnie wytarłam ręce w ścierkę i wyszłam do nich.

- Hasło się zmieniło, tak - powiedziałam. - Nowe jest na karteczce, na lodówce.

Kuba dopadł lodówki pierwszy. Zuzia zaraz za nim. Patrzyłam, jak czytają. Najpierw Kuba zmarszczył brwi. Potem Zuzia przechyliła głowę.

- „Dziendobrybabciu"? - przeczytał Kuba na głos. - Małymi literami, bez spacji?

- Dokładnie tak - powiedziałam i wróciłam do jabłek.

Zapadła cisza. Taka cisza, jakiej w tym mieszkaniu nie słyszałam od lat, bo kiedy przyjeżdżały wnuki, zawsze było głośno - ale od dźwięków z telefonów, nie od rozmów. Kuba wpisał hasło, Zuzia wpisała hasło. Hania podeszła do mnie i pociągnęła za rękaw.

- Babciu, a mi wpiszesz? Ja nie umiem tak szybko.

Kucnęłam przy niej, wzięłam jej mały tablet i wpisałam. I wtedy Hania powiedziała coś, co mnie zatrzymało w pół ruchu.

- Babciu, a czemu hasło mówi „dzień dobry"?

Chciałam odpowiedzieć lekko, żartobliwie, jak do pana Staszka. Ale nie potrafiłam. Bo nagle poczułam, że mam ściśnięte gardło, a oczy mi się robią mokre nad tą siedmiolatką, która jako jedyna zapytała „czemu".

- Bo lubię, jak ktoś mi mówi dzień dobry, Haniu - powiedziałam cicho. - To tyle.

Hania pokiwała głową, jakby to było najbardziej logiczne wyjaśnienie na świecie, i poszła oglądać bajki. Kuba już siedział z telefonem na kanapie. Zuzia ze słuchawkami w uszach. Wszystko wróciło do normy. Mój eksperyment trwał może trzy minuty.

Poszłam do kuchni dokończyć szarlotkę i przez chwilę stałam przy oknie, patrząc na osiedlowy plac zabaw. Pusty, bo dzieci teraz siedzą w domach, w telefonach, w swoich światach. Pomyślałam o tym, jak to było, kiedy moja Jolanta - matka tych trójek - była mała. Wpadała do babci Zosi na Pragę, drzwi się otwierały i pierwsze co: „Dzień dobry, babciu Zosiu!" - na cały korytarz, aż sąsiadka z naprzeciwka wyglądała, kto tak krzyczy. Potem buziaki, potem babcia pytała „głodna jesteś?", a Jolka zawsze kłamała, że nie, żeby zaraz potem zjeść trzy pierogi z jagodami.

Nie mówię, że tamte czasy były lepsze. Ludzie lubią tak mówić, a ja nie lubię. Tamte czasy były inne. Jolanta nie miała telefonu, więc rozmawiała z babcią. Ja nie miałam telewizora do dwunastego roku życia, więc słuchałam, jak dziadek opowiada o wojnie. To nie była kwestia wychowania ani szacunku - po prostu nie było nic innego do roboty.

Ale teraz jest. I te „coś innego" jest ciekawsze niż ja, sześćdziesięciotrzyletnia emerytowana księgowa z bloku na Bielanach, która kroi jabłka na szarlotkę i ma kolekcję doniczek z fiołkami na parapecie.

O pierwszej zadzwoniła Jolanta.

- Mamo, jak tam dzieci? Nie demolują ci mieszkania?

- Siedzą cicho - powiedziałam.

- No to super, to ja po nie koło czwartej, dobrze?

- Jolka - zaczęłam i urwałam. Chciałam jej powiedzieć o haśle. O tym, że Hania zapytała „czemu". O tym, że Kuba nawet nie podniósł głowy, kiedy podałam mu herbatę z cytryną. O tym, że Zuzia od dwóch godzin nie powiedziała ani jednego słowa - do mnie, do brata, do siostry, do nikogo żywego. Chciałam zapytać, czy w domu jest tak samo. Czy przy obiedzie rozmawiają. Czy Jolanta pamięta, jak babcia Zosia uczyła ją lepić pierogi, a ona stała na stołeczku, bo nie sięgała do blatu.

- Mamo? Jesteś tam?

- Jestem. Przyjedź o czwartej.

Obiad zjedliśmy w ciszy, która tylko pozornie była spokojna. Szarlotka leżała na stole, Kuba wziął kawałek, nie odrywając oczu od telefonu, Zuzia powiedziała „dziękuję, babciu" - i to mnie ucieszyło bardziej, niż powinno. Hania zjadła dwa kawałki i powiedziała, że jest pyszna. Potem usiadła obok mnie na kanapie, oparła się o moje ramię i oglądała bajkę, a ja patrzyłam ponad jej głową na ścianę, na zdjęcie w ramce - ja, Jolanta, babcia Zosia, trzy pokolenia w jednym kadrze, lato, działka ROD, rok dziewięćdziesiąty trzeci.

O czwartej przyjechała Jolanta. Dzieci włożyły buty, zapakowały ładowarki. Kuba powiedział „pa, babciu" od drzwi. Zuzia pomachała. Hania przytuliła się do mojej nogi i szepnęła:

- Babciu, a następnym razem zmienisz hasło na „kocham cię babciu"?

Zaśmiałam się. Jolanta patrzyła na mnie dziwnie, ale nic nie powiedziała.

Wieczorem siedziałam sama z herbatą. Mieszkanie pachniało jeszcze szarlotką i tym specyficznym zapachem dziecięcych butów w przedpokoju, który już zdążył się ulotnić. Wyciągnęłam telefon - pan Staszek nauczył mnie też zmieniać hasło samodzielnie, zapisał instrukcję dużymi literami na kartce.

Weszłam w ustawienia routera. Pole „hasło". Mrugnął kursor.

Przez chwilę myślałam o „kochamciębabciu". Potem o tym, że może powinnam po prostu wrócić do starego hasła - jakieś cyfry, które Kuba i tak znał na pamięć - i przestać się wygłupiać. Bo co ja właściwie chcę udowodnić? Że wnuki mnie nie szanują? Szanują, na swój sposób. Że czasy się zmieniły? Zmieniły się. Że jestem samotna? Może jestem, ale to nie ich wina.

Skasowałam stare hasło. Wpisałam nowe. Wyłączyłam telefon i poszłam umyć kubek po herbacie.

Nowe hasło brzmi: posiedzisz5minut - małymi literami, bez spacji, z piątką zamiast słowa „pięć". Bo pan Staszek powiedział, że musi być jakaś cyfra, inaczej niebezpiecznie.

Nie wiem, czy to cokolwiek zmieni. Ale w następną sobotę znowu będę kroić jabłka i czekać, kto pierwszy zapyta „czemu".