Od miesiąca nie dostaję żadnej poczty - nawet awiza emerytury. Na poczcie pani sprawdziła: złożono wniosek o przekierowanie całej korespondencji na adres córki. Pod wnioskiem mój podpis, którego nie składałam. Urzędniczka spojrzała i spytała tylko: „To nie pani ręka, prawda?"

Nie, to nie była moja ręka. Ale wyglądała łudząco podobnie. Ktoś, kto znał moje pismo - kto widywał je codziennie przez lata na kartkach z zakupami, na podpisanych prezentach, pod życzeniami imieninowymi - ten ktoś odtworzył je prawie idealnie. Prawie. Bo litera „k" w moim nazwisku była za bardzo pochylona, a „a" na końcu imienia zaokrąglone inaczej niż zawsze. Małe rzeczy, które widzę tylko ja. I najwyraźniej pani z okienka numer trzy.

Wyszłam z poczty na miękkich nogach. Był piękny majowy poranek, lipy na Marszałkowskiej pachniały tak intensywnie, że normalnie stanęłabym i oddychała pełną piersią. Ale nie tego dnia. Tego dnia szłam przed siebie i myślałam tylko jedno: Renata. Moja jedyna córka. Moja Renatka.

Mam na imię Halina, od trzech lat jestem na emeryturze. Trzydzieści dwa lata przepracowałam jako księgowa w spółdzielni mieszkaniowej na Bielanach. Podpisy, parafki, dokumenty - to był mój chleb. Dlatego na poczcie od razu zobaczyłam, że coś nie gra. Ale potrzebowałam usłyszeć to od kogoś obcego, żeby uwierzyć.

„Może córka chciała pomóc" - powiedziała urzędniczka łagodnie, gdy odwróciłam się jeszcze w drzwiach. Spojrzałam na nią i nic nie odpowiedziałam, bo co tu odpowiedzieć? Pomóc? Komu - mnie? Nie prosiłam o żadną pomoc. Nikt mnie o nic nie pytał.

Renata ma czterdzieści lat. Mieszka z mężem Dariuszem na Ursynowie, mają dwójkę dzieci - Olka w ósmej klasie i małą Zuzię, która w czerwcu idzie do komunii. Widuję je co drugą niedzielę, kiedy Renata przywozi mi wnuki na obiad. Robię rosół, kotlety mielone, szarlotkę na kruchym cieście. Olek zjada trzy kawałki, Zuzia rozmazuje krem po talerzu. Renata pije kawę i patrzy w telefon. Tak wyglądało nasze życie - spokojne, przewidywalne. Myślałam, że normalne.

Problemy zaczęły się chyba zimą, choć wtedy tego nie widziałam. W grudniu, tuż przed Wigilią, Renata zaproponowała, żebym dała jej pełnomocnictwo do konta bankowego. „Na wszelki wypadek, mamo. Jakbyś zachorowała albo coś." Nie zgodziłam się. Nie dlatego, że jej nie ufałam - po prostu nie lubię takich rzeczy. Przez trzydzieści lat w księgowości nauczyłam się, że podpis to nie formalność. Podpis to odpowiedzialność.

Renata się obraziła. Nie powiedziała tego wprost, ale poczułam. Wigilia była jakaś sztywna. Dariusz milczał bardziej niż zwykle, Olek siedział z nosem w tablecie, tylko Zuzia trajkotała o Gwiazdce. Przy łamaniu się opłatkiem Renata powiedziała mi cicho: „Mamo, ja chcę dla ciebie dobrze. Kiedyś to zrozumiesz."

Potem był styczeń, luty. Normalność wróciła - albo tak mi się wydawało. Niedzielne obiady, telefony co kilka dni. „Mamo, jak tam ciśnienie?" „Mamo, kupiłam ci krem do rąk, podrzucę." „Mamo, nie chodziłaś przypadkiem do lekarza? Powinnaś zrobić badania."

W marcu Renata zabrała mnie do swojego lekarza rodzinnego. Nie mojego - swojego. „Bo mój jest lepszy, mamo." Byłam u niego pierwszy i ostatni raz. Lekarz pytał mnie dziwne rzeczy. Czy pamiętam, co jadłam wczoraj na obiad. Czy wiem, jaki jest dzień tygodnia. Czy nie gubię się na znanej trasie. Spojrzałam na niego jak na wariata. „Panie doktorze, mam sześćdziesiąt trzy lata, a nie dziewięćdziesiąt trzy. Nic mi nie jest." Renata siedziała obok i milczała, ale widziałam, jak ściska usta.

Dopiero teraz, stojąc na chodniku z kopią sfałszowanego wniosku w torebce, zaczęłam składać te rzeczy w całość. Pełnomocnictwo. Lekarz. A teraz - przejęcie mojej poczty. Co miało być następne? Wniosek do sądu o ubezwłasnowolnienie?

Wróciłam do domu i zrobiłam to, czego normalnie bym nie zrobiła: otworzyłam szafkę w przedpokoju, wyciągnęłam starą teczkę z dokumentami i zaczęłam sprawdzać. Wszystko było na miejscu - dowód osobisty, akt notarialny mieszkania, polisa, wyciągi z ZUS. Ale na samym dnie teczki leżało coś, czego wcześniej nie widziałam: wizytówka kancelarii prawnej z Mokotowa. Na odwrocie dopisek ręką Renaty: „zadzwonić po świętach".

Ręce mi się trzęsły, kiedy nastawiałam czajnik. Herbata z cytryną, dwie łyżeczki cukru - nawyk z całego życia. Usiadłam przy kuchennym stole i patrzyłam na parujący kubek. I wtedy coś mnie tknęło. Nie wściekłość - tego bym się spodziewała. Raczej coś gorszego. Smutek tak gęsty, że nie dało się przez niego oddychać.

Bo zaczęłam się zastanawiać: dlaczego? Renata nie jest złym człowiekiem. Wychowałam ją sama, po tym jak Andrzej nas zostawił, kiedy miała jedenaście lat. Pracowałam na dwa etaty, żeby córka nie musiała się niczego wstydzić. Kupowałam jej te cholerne markowe trampki, o których marzyła w liceum, choć mnie było na nie stać ledwo-ledwo. Płaciłam za studia, potem za wesele, potem pomagałam przy remoncie mieszkania na Ursynowie. Przez całe życie dawałam. Czego jeszcze potrzebowała, żeby nie robić mi tego za plecami?

Zadzwoniłam do niej wieczorem. Głos mi się nie trzęsł - nauczyłam się go kontrolować.

- Renata, byłam dziś na poczcie.

Cisza. Trwała może trzy sekundy, ale ja je policzyłam.

- I co, mamo?

- Wiesz co. Widziałam wniosek. Widziałam mój podpis, który nie jest mój.

Znowu cisza. Potem długi oddech.

- Mamo, ja ci to wytłumaczę. Tylko nie przez telefon. Przyjadę w niedzielę.

- Nie - powiedziałam. - Przyjdź jutro. Sama. Bez Dariusza, bez dzieci.

Przyszła. Usiadła na krześle w kuchni, na tym samym, na którym siadała jako dziesięciolatka, jedząc naleśniki z dżemem. Nie patrzyła mi w oczy. Kręciła obrączkę na palcu - zawsze tak robiła, kiedy się denerwowała.

- Mamo, ja się o ciebie boję - zaczęła. - Dariusz mówi, że powinnaś już do nas zamieszkać. Że sama w tym mieszkaniu... Że nie dajesz sobie rady.

- Nie daję sobie rady? - Głos mi się jednak podniósł. - Kto ci powiedział, że nie daję sobie rady? Gotuję, sprzątam, chodzę na spacery, płacę rachunki. Sama. Jak przez ostatnie dwadzieścia lat.

- Ale rachunki... mamo, w lutym zapomniałaś zapłacić za gaz.

- Nie zapomniałam. Nie dotarło awizo, bo ktoś przekierował mi pocztę.

Renata zbladła. Zamrugała szybko, jak wtedy, kiedy kłamała jako nastolatka, a ja pytałam, czy odrobiła lekcje.

- Ten wniosek złożyłam w styczniu - powiedziała cicho. - Chciałam widzieć, co do ciebie przychodzi. Czy nie masz jakichś długów. Czy wszystko jest w porządku.

- A zapytanie mnie nie wchodziło w grę?

- Bo ty byś nie powiedziała! Ty nigdy nie mówisz, jak jest naprawdę!

Spojrzałam na nią. Na moją czterdziestoletnią córkę, która siedziała przede mną z oczami pełnymi łez i krzyczała, że się boi. I pomyślałam, że ma rację - w jednym. Nigdy nie mówiłam, jak jest naprawdę. Kiedy Andrzej odszedł, powiedziałam jej, że „tata musi wyjechać". Kiedy nie miałam pieniędzy, mówiłam, że „nie jestem głodna". Kiedy płakałam, zamykałam się w łazience i puszczałam wodę. Może Renata nauczyła się ode mnie, że w tej rodzinie rzeczy się załatwia po cichu, bocznymi drzwiami.

Ale sfałszowała mój podpis. To nie jest troska. To nie jest strach o matkę. To jest coś, co ma swoją nazwę w kodeksie karnym.

- Idź do domu, Renata - powiedziałam. - Muszę pomyśleć.

Wstała. W drzwiach odwróciła się jeszcze.

- Mamo, nie rób nic pochopnie. Proszę.

Zamknęłam drzwi i stałam w przedpokoju, patrząc na wieszak z jej kurtką, którą zostawiła u mnie w zeszłym roku. Różowa, puchowa. Zuzia mówi na nią „kurtka księżniczki". Na półce pod lustrem leżała wizytówka kancelarii prawnej. Wzięłam ją do ręki. Potem odłożyłam. Potem znowu wzięłam.

Do dziś leży na kuchennym stole, obok cukierniczki. Nie zadzwoniłam. Ale nie wyrzuciłam.