Wnuk z żoną i niemowlęciem wprowadzili się „na dwa miesiące, tylko znajdziemy coś swojego". Mija dziesiąty: nocne wstawanie moje („babciu, ty i tak nie śpisz"), obiady moje, szukanie - niczyje. Znalazłam im sama: trzy oferty, dwa oglądania umówione na sobotę, wydruki na lodówce. „Wyganiasz nas?!" - „Znajduję was. Dorosłość ma adres. Wasz - od listopada".

Wydruki przyczepiłam magnesem z Kołobrzegu, tym z mewy. Specjalnie wybrałam ten magnes - Bartek dał mi go, kiedy miał dziesięć lat i pojechał z rodzicami nad morze. Napisał wtedy na kartce: „Babciu, mewa jak ty, bo zawsze czeka na mnie na balkonie".

Dwadzieścia lat później ta sama mewa trzymała ogłoszenia o wynajmie mieszkań, które miały go ode mnie zabrać. A ja nie byłam pewna, czy robię dobrze, czy właśnie niszczę coś, czego już nie da się skleić.

Mam na imię Halina, mam sześćdziesiąt siedem lat i od trzech jestem na emeryturze. Całe życie przepracowałam jako księgowa w zakładzie wodociągowym we Wrocławiu. Mąż Tadek odszedł osiem lat temu - zawał, nagle, w warsztacie, przy swoim ukochanym frezarce. Zostałam w trzypokojowym mieszkaniu na Kozanowie, sama ze swoimi nawykami i ciszą, do której zdążyłam się przyzwyczaić.

Córka Ewa - matka Bartka - mieszka w Opolu z drugim mężem. Kontakt mamy dobry, ale na odległość. Bartek zawsze był bardziej mój niż jej. Tak to się ułożyło.

Kiedy w styczniu zadzwonił z prośbą, nawet się nie zawahałam. „Babciu, Patrycja jest w ósmym miesiącu, z mieszkania nas wyrzucili, bo właściciel sprzedaje, a nowego jeszcze nie znaleźliśmy. Dwa miesiące, góra trzy, obiecuję." Powiedziałam: wchodźcie. Przygotowałam pokój Tadka - ten z biurkiem i regałem - wstawiłam łóżeczko, które wyciągnęłam z piwnicy. Jeszcze pachniało plastikiem, bo Ewa kupiła je przed laty dla drugiego dziecka, które się nie narodziło. Nie myślałam o tym wtedy. Myślałam, że pomagam.

Pierwsze tygodnie były nawet ładne. Patrycja urodziła Zosię na początku lutego - w szpitalu na Borowskiej, wróciła po dwóch dniach. Bartek chodził dumny, kręcił się po kuchni, robił herbatę. Ja gotowałam rosół, bo rosół leczy wszystko - tak mi tłumaczyła moja matka i jakoś nigdy nie miałam powodu jej nie wierzyć.

Ale tydzień po tygodniu coś się zmieniało. Cicho, niezauważalnie, jak rdza pod farbą. Bartek wrócił do pracy - jeździ busem dla firmy kurierskiej, wychodzi o szóstej, wraca o osiemnastej. Patrycja zostawała z Zosią. I ze mną. A potem coraz częściej - Zosia zostawała ze mną, a Patrycja „musiała skoczyć do miasta". Godzina, dwie, trzy.

„Babciu, ty i tak nie śpisz, to możesz do niej wstać? Ja padam."

Nie śpię - to prawda. Od lat budzę się o trzeciej, o czwartej, leżę i słucham ciszy. Ale jest różnica między nie spać a nie spać, bo niosę dziecko na rękach po ciemnym korytarzu, szukając smoczka, który spadł za kanapę. Moje kolana wiedzą tę różnicę lepiej niż ktokolwiek inny. Kręgosłup też.

W marcu spytałam ostrożnie: „Bartek, szukacie czegoś?". Odpowiedział, że tak, że Patrycja przegląda ogłoszenia, ale ceny są kosmiczne, i że może jeszcze z miesiąc. W kwietniu znów spytałam. „Babciu, nie stresuj się, szukamy." W czerwcu przestałam pytać, bo za każdym razem Patrycja robiła taką minę, jakby ją ktoś uderzył - oczy w dół, usta zaciśnięte, i to milczenie, od którego robiło mi się głupio. Jakbym to ja była winna.

Ale w lipcu zobaczyłam coś, co mną wstrząsnęło. Patrycja rozmawiała przez telefon na balkonie - okno było uchylone, usłyszałam fragment. „Nie, spokojnie, babcia ogarnia. Jest jak niańka, tylko za darmo. Bartek mówi, że poczekamy, aż ceny spadną." Nie „szukamy". Nie „próbujemy". Poczekamy. Jak w poczekalni, w której ja byłam i krzesłem, i poczekalnią.

Tej nocy nie spałam wcale. Nie przez Zosię - przez siebie. Leżałam i patrzyłam w sufit i myślałam o Tadku. Co by powiedział? Pewnie: „Haluś, nie daj sobie wejść na głowę." Ale Tadek umiał mówić wprost, a ja zawsze byłam tą, która gotowała rosół i czekała, aż wszystko się samo ułoży. Tyle że nic się nie układało.

W sierpniu zaczęłam przeglądać ogłoszenia. Wieczorami, po cichu, w telefonie, pod kołdrą, jak nastolatka. Szukałam dwupokojowych mieszkań do wynajmu we Wrocławiu, w cenach, na które Bartka z Patrycją byłoby stać - bo znałam jego pensję, a Patrycja miała wrócić do pracy w przedszkolu od września. Robiłam notatki w zeszycie. Wypisywałam adresy, porównywałam ceny, liczyłam koszty - trzydzieści lat w księgowości nauczyło mnie patrzeć na cyfry bez emocji.

Pod koniec września miałam trzy oferty. Konkretne: metraż, lokalizacja, warunki. Do jednego mieszkania na Grabiszynie dzwoniłam sama, przedstawiłam się jako babcia szukająca lokum dla wnuka z rodziną. Pani po drugiej stronie powiedziała: „O, żeby każdy miał taką babcię." Umówiłam oglądanie na sobotę. Drugie - na Muchoborze - też na sobotę, ale na piętnastą. Trzecie czekało na potwierdzenie.

Wydruki zostawiłam na lodówce w czwartek wieczorem. Magnes z mewą. Obok przyczepiłam karteczkę: „Bartek, Patrycja - do przejrzenia. Sobota, 10:00 Grabiszyn, 15:00 Muchobór. Jadę z wami albo sami."

Patrycja zobaczyła je pierwsza. Rano, z Zosią na ręku, z butelką mleka w drugiej dłoni. Stała przy lodówce i czytała. Potem odwróciła się do mnie i powiedziała cicho, ale twardo: „Wyganiasz nas?"

Bartek wyszedł z pokoju w samych bokserkach, niewyspany, z telefonem w ręce. „Co jest?" Patrycja wskazała lodówkę. Bartek przeczytał. Spojrzał na mnie tak, jak nigdy wcześniej - nie ze złością, ale z czymś gorszym. Z zawodem. Jakby to ja go zdradziła.

„Babciu, serio? Wydruki na lodówce jak jakiś wyrok? Nie mogłaś normalnie pogadać?"

„Gadałam. W marcu, w kwietniu, w maju." Stałam przy blacie z rękami opartymi o krawędź, bo nogi mi się trzęsły, ale głos miałam spokojny. „Szukacie od dziesięciu miesięcy i jedyne, co znaleźliście, to wymówki."

Cisza. Zosia zapiszczała, Patrycja automatycznie zaczęła ją kołysać. Bartek stał i patrzył na mewę na lodówce.

„Znajduję was" - powiedziałam. „Nie wyganiam. Dorosłość ma adres. Wasz - od listopada."

Bartek odłożył telefon na blat. Nie trzasnął drzwiami, nie krzyknął. Powiedział tylko: „Nigdy bym nie pomyślał, że to od ciebie usłyszę." I poszedł do pokoju.

Patrycja została. Patrzyła na wydruki. Potem na mnie. Potem znowu na wydruki. W końcu powiedziała coś, czego się nie spodziewałam: „Grabiszyn to blisko tramwaju?"

„Pięć minut piechotą" - odpowiedziałam.

Kiwnęła głową i poszła karmić Zosię.

Teraz jest piątek. Jutro sobota. Nie wiem, czy pojadą na te oglądania. Nie wiem, czy Bartek do mnie odezwie się przy śniadaniu, czy będzie to milczenie, które boli bardziej niż kłótnia. Nie wiem, czy za miesiąc będę stać w pustym mieszkaniu i żałować, że zabrałam sobie jedyne towarzystwo, jakie miałam. Nie wiem nawet, czy mam rację.

Wiem tylko, że mewa z Kołobrzegu wisi na lodówce i trzyma trzy kartki, od których może zależeć to, czy mój wnuk kiedykolwiek na mnie spojrzy jak dawniej. Albo czy wreszcie spojrzy na siebie jak na dorosłego mężczyznę.

Jedno z tych dwojga musi się wydarzyć. Nie jestem pewna, które byłoby gorsze.