Kawalerkę po mojej mamie przepisałam wnukowi na studia. Rok temu powiedział, że musiał ją sprzedać, „bo nie dawał rady z opłatami". W środę spotkałam dawną sąsiadkę stamtąd: „Co weekend inni ludzie z walizkami, klucze w skrzynce na szyfr. Obrotny ten pani wnuczek".

Stałam na przystanku na Ochocie z siatką mandarynek i nie mogłam się ruszyć. Pani Krystyna - bo tak miała na imię ta sąsiadka - jeszcze mówiła coś o hałasach i o imprezie sylwestrowej, ale ja już jej nie słyszałam. Słyszałam tylko szum krwi w uszach i głos Kuby sprzed roku: „Babciu, tak mi głupio, ale nie dałem rady. Sprzedałem".

Pani Krystyna musiała zauważyć, że coś jest nie tak, bo złapała mnie za łokieć. „Pani Tereso, wszystko w porządku? Blada pani jak ściana". Wymamrotałam coś o ciśnieniu, podziękowałam i wsiadłam w pierwszy autobus, który podjechał. Jechał nie w tę stronę, ale to było mi kompletnie obojętne.

Mam na imię Teresa, mam sześćdziesiąt siedem lat i od dwóch lat jestem na emeryturze po czterdziestu latach w księgowości fabryki kabli na Woli. Mąż Zbigniew odszedł osiem lat temu - nie ode mnie, z tego świata. Serce. Została mi córka Jolanta, jej dwóch synów i ta kawalerka na Pradze Północ, trzydzieści dwa metry po mojej mamie Halinie, która umarła w 2015 roku.

Mama kochała to mieszkanie jak trzecie dziecko. Trzydzieści dwa metry na trzecim piętrze, z oknem na podwórko, gdzie rosły dwa kasztanowce. W tym mieszkaniu przeżyła pięćdziesiąt jeden lat. Kiedy tata umarł, mówiła: „Tu mnie Edek jeszcze słyszy, tu zostanę". I została. Do końca.

Kiedy mama odeszła, kawalerka przeszła na mnie. Jolanta wtedy powiedziała: „Mamo, sprzedaj, weź pieniądze na sanatorium, na wakacje, żyj trochę dla siebie". Ale ja nie mogłam. To były ściany mamy, jej tapeta w drobne kwiatki, jej kuchnia z formica blatem, który tata sam montował w siedemdziesiątym ósmym roku. Sprzedać to jak sprzedać wspomnienia.

A potem Kuba zdał na informatykę na Politechnice Warszawskiej. Mój starszy wnuk, dwadzieścia lat, mądry jak diabli, ale życie w akademiku go wykańczało. Nie mógł się uczyć, nie mógł spać. Jolanta zadzwoniła pewnego wieczoru: „Mamo, Kuba chodzi jak cień. Czy ta kawalerka na Pradze… Może by przepisać? Miałby spokój, blisko metro, dojeżdżałby na uczelnię w dwadzieścia minut".

Pomyślałam o mamie. Pomyślałam, co by powiedziała. I wiedziałam - mama by się ucieszyła. Wnuczek, studia, przyszłość. Poszliśmy do notariusza w styczniu 2021 roku. Darowizna. Przepisałam kawalerkę na Kubę. Jolanta płakała ze wzruszenia. Kuba ściskał mnie tak mocno, że prawie mi żebro pękło. „Babciu, nie zawiodę cię" - powiedział. Wierzyłam mu.

Przez pierwszy rok było idealnie. Kuba wrzucał mi zdjęcia - nowe półki, biurko pod oknem, nawet kwiatek w doniczce. Dzwonił co niedzielę. Opowiadał o projektach, o kolegach z roku. Byłam dumna jak paw.

Potem telefony zaczęły się przerzedzać. Z niedzielnych stały się comiesięczne. Z comiesięcznych - od święta. Jolanta tłumaczyła: „Mamo, on jest na trzecim roku, ma sesję, projekty, daj mu żyć". Dawałam. Nie chciałam być tą babcią, która czepia się wnuka za brak telefonu.

Aż w marcu zeszłego roku Kuba sam zadzwonił. Głos miał taki dziwny, jakby przygotowywał się do tego, co powie. „Babciu, muszę ci coś powiedzieć. Nie dawałem rady z opłatami za mieszkanie. Czynsz, prąd, fundusz remontowy - to mnie przerastało. Musiałem sprzedać".

Cisza. Długa jak tunel. Potem ja: „Jak to sprzedałeś, Kubuś? To mieszkanie twojej prababci". A on: „Wiem, babciu. Wiem. Przepraszam. Ale nie miałem wyjścia".

Nie krzyczałam. Nawet nie płakałam przy telefonie. Powiedziałam „rozumiem" i się rozłączyłam. A potem usiadłam w kuchni, na tym samym krześle, na którym siadam od trzydziestu lat, i siedziałam tak do ciemności. Nie zapaliłam światła. Nie zrobiłam herbaty. Siedziałam i myślałam o mamie, o jej tapecie, o kasztanowcach za oknem.

Jolanta dzwoniła wieczorem: „Mamo, nie gniewaj się na niego. Student, nie ogarnia finansów, wiesz jak to jest. Przynajmniej nie ma długów". Przytaknęłam. Przeżyłam to jakoś. Zamknęłam tę szufladę w głowie i żyłam dalej.

Do środy.

Do pani Krystyny na przystanku. Do tych słów: „Co weekend inni ludzie z walizkami. Klucze w skrzynce na szyfr. Obrotny ten pani wnuczek".

Obrotny. To słowo wbiło mi się pod skórę jak drzazga. Kuba nie sprzedał kawalerki. Kuba wynajmuje ją turystom. Weekend po weekendzie, klucze w skrzynce, ludzie z walizkami, pewnie przez te portale internetowe, o których czytałam w gazecie. Skłamał mi prosto w twarz.

Wróciłam do domu i zrobiłam to, co każda księgowa by zrobiła - sprawdziłam. Weszłam na te portale z noclegami. I znalazłam. Zdjęcia. Mój prababciny kredens zniknął, tapeta w kwiatki zniknęła. Białe ściany, szare poduszki, napis „Welcome to Warsaw" nad łóżkiem. Trzydzieści dwa metry mojej mamy zamienione w pokój hotelowy za dwieście osiemdziesiąt złotych za noc.

„Świetna lokalizacja, blisko metra, czysty i zadbany apartament" - pisali goście w recenzjach. Ocena 4,8 na 5. Ponad trzysta opinii.

Trzysta. To ile weekendów? Ile miesięcy? Policzyłam. Kuba musiał zacząć wynajmować prawie od razu, może po pół roku od przepisania. Kiedy wrzucał mi zdjęcia biurka pod oknem i kwiatka w doniczce - już wtedy planował?

Zadzwoniłam do Jolanty. Nie do Kuby. Jeszcze nie byłam gotowa na rozmowę z nim. Powiedziałam jej wszystko. Cisza w słuchawce. Potem: „Mamo, na pewno jest jakieś wytłumaczenie". Ale w jej głosie nie było pewności. Był strach.

Wieczorem przyszedł SMS od Kuby. Krótki: „Babciu, muszę z Tobą porozmawiać. Mogę wpaść w sobotę?". Jolanta zdążyła mu powiedzieć. Albo się domyślił.

Jest piątek. Jutro Kuba tu przyjdzie. Siedzę w kuchni, na tym samym krześle co wtedy, i piję herbatę z cytryną, która dawno wystygła. Na stole leży wydruk z portalu - zdjęcie kawalerki mamy z napisem „Welcome to Warsaw". Obok stoją mandarynki, których nie rozpakwałam od środy.

Nie wiem, co mu powiem. Nie wiem, czy chcę go wysłuchać, czy chcę krzyczeć. Nie wiem nawet, co bardziej boli - że zarabia na mieszkaniu mojej mamy, czy że patrząc mi w oczy, powiedział, że musiał je sprzedać. Bo z opłatami nie dawał rady. Z opłatami. Dwieście osiemdziesiąt złotych za noc, cztery gwiazdki, „obrotny wnuczek".

Mama miała takie powiedzenie: „Rodzinie się nie kłamie, bo kłamstwo w rodzinie to jak wilgoć w ścianie - nie widać, a zżera wszystko". Ciekawe, co by powiedziała, gdyby zobaczyła te białe ściany i szare poduszki tam, gdzie kiedyś stał jej kredens.

Jutro sobota. Postawię herbatę. Otworzę drzwi. I zobaczę, czy mój wnuk przyjdzie z prawdą, czy z kolejnym kłamstwem. Tego jeszcze nie wiem. Ale wiem jedno - to mieszkanie już do mnie nie wróci. I nie chodzi o metry kwadratowe.