W grudniu na klatce zawisła lista: „odśnieżanie odcinka pani Anieli - zapisy". Chłopaki z bloku podzielili się dniami: „pani nam podlewa latem, my pani zimą". Chodnik był czarny przed szóstą, codziennie. Syn zdziwił się przy wizycie: „kto ci tak ładnie odgarnia?". Blok, syneczku. Blok.

Krzysztof przyjechał dwudziestego trzeciego grudnia, jak co roku - na ostatnią chwilę. Postawił na kuchennym blacie siatkę z Biedronki, w środku mandarynki i czekoladki, i od razu zaczął rozglądać się po mieszkaniu wzrokiem inspektora BHP. Sprawdził kaloryfer, dotknął klamki na balkonie, zajrzał pod zlewozmywak. Dopiero potem pocałował mnie w policzek.

- Mamo, a co z tym chodnikiem? Bo ja widziałem, że odśnieżone idealnie, a przecież pan Wacław z administracji to raczej…

- Chłopaki z bloku - powiedziałam i postawiłam przed nim herbatę. - Zorganizowali się sami.

Patrzył na mnie tak, jakbym mu powiedziała, że sąsiedzi wybudowali mi windę na trzecie piętro. Trzydzieści sekund ciszy, łyk herbaty, a potem to zdanie, które kręciło mi się w głowie jeszcze długo po jego wyjeździe:

- No dobrze, ale co oni za to chcą?

Co chcą. Mój syn - pięćdziesiąt trzy lata, stanowisko kierownicze w firmie logistycznej we Wrocławiu, dwoje dzieci, dom z kredytem - nie potrafił uwierzyć, że ktoś odgarnia śnieg po prostu dlatego, że chce. Że można. Że wystarczającym powodem jest to, że stara kobieta z parteru dwadzieścia lat podlewa im kwiaty na balkonie, kiedy jadą na urlop, i zostawia w drzwiach słoik bigosu przed świętami.

Mam siedemdziesiąt osiem lat. Mieszkam na tym osiedlu na poznańskim Piątkowie od tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego drugiego roku - wtedy się tu wprowadziliśmy z Tadeuszem, kiedy Krzysztof miał dziesięć lat. Blok przy Krótkiej, pięć pięter, trzy klatki schodowe, czterdzieści sześć mieszkań. Tadeusz odszedł dwanaście lat temu, rak trzustki, pięć miesięcy od diagnozy do pogrzebu. I od tamtej pory jestem sama. Znaczy - jestem bez rodziny pod ręką. Ale sama? Trudno być samą w takim bloku.

To Darek z drugiego piętra wpadł na pomysł z listą. Trzydzieści pięć lat, elektryk, żona Magda i dwuletnia Hania. Kiedy się wprowadzili cztery lata temu, to ja przyniosłam im talerz sernika i powiedziałam, żeby się nie przejmowali, jak dziecko płacze w nocy, bo ja i tak słabo śpię. Magda wtedy stanęła w drzwiach z tym talerzykiem i miała takie oczy, jakby nikt nigdy nie przyniósł jej ciasta. Może nikt nie przynosił.

Potem był Bartek z czwartego piętra - student, dorabia na Glovo, kiedyś zostawił rower pod klatką i ktoś mu przebił oponę. Dałam mu pompkę Tadeusza i łatki jeszcze z czasów PRL-u. Od tamtego dnia, ilekroć wychodził na zmianę, zaglądał przez okno parteru i machał mi ręką. Takie zwyczajne machanie, ale wieczorami, kiedy ciemność siada wcześnie, to jest coś więcej niż gest.

Jest jeszcze pani Lucyna z trzeciego, emerytowana nauczycielka, i pan Bogdan z parteru po drugiej stronie klatki - samotny, po udarze, chodzi o lasce. Ich nie ma na liście odśnieżania, ale Bogdan co rano sprawdza, czy mam zapalone światło w przedpokoju. Mówi, że jak nie widzi światła do siódmej, to zapuka. Na razie nie musiał.

Krzysztof tego nie rozumie. Albo nie chce rozumieć, bo gdyby zrozumiał, to musiałby sobie odpowiedzieć na pytanie, dlaczego sam nie zapukał przez ostatnie trzy lata częściej niż raz na Wigilię i raz w moje urodziny.

Przy kolacji wigilijnej - byliśmy we dwóje, bo wnuki pojechały do teściowej, jak zwykle - Krzysztof znowu wrócił do tematu.

- Mamo, ja mówię poważnie. Może pomyślisz o przeprowadzce? Bliżej nas. We Wrocławiu są domy spokojnej starości z zupełnie innym standardem, takie prywatne, z ogrodem…

Odkroiłam kawałek makowca i położyłam mu na talerzu.

- Krzysztofie, a kto będzie podlewał pani Lucynie pelargonie w lipcu?

- Mamo, to nie jest argument.

- Dla ciebie nie. Dla mnie jest.

Cisza. Grzał herbatę w dłoniach i patrzył gdzieś w okno, za którym padał mokry śnieg. Widziałam, jak mu szczęka pracuje - to po Tadeuszu, ten sam nawyk, kiedy chciał coś powiedzieć, ale szukał odpowiednich słów.

- Mamo, ja się martwię. Ty masz siedemdziesiąt osiem lat, sama w tym mieszkaniu. Gdyby coś się stało w nocy…

- To pan Bogdan zobaczy, że nie zapaliłam światła, i zapuka.

- Pan Bogdan ma siedemdziesiąt sześć lat i chodzi o lasce!

- Ale zapuka.

Krzysztof wyjechał dwudziestego szóstego rano. Na klatce schodowej minął się z Darkiem, który niósł łopatę na dół. Syn skinął mu głową. Darek powiedział „dzień dobry" i poszedł odśnieżać mój odcinek, chociaż to był dzień Bartka - zamienili się, bo Bartek pojechał do rodziców na święta.

W styczniu Krzysztof zadzwonił i powiedział, że rozmawiał z jedną placówką we Wrocławiu. Że mogę mieć własny pokój z łazienką. Że jest ogród, zajęcia, opieka dwadzieścia cztery godziny na dobę. Że dołoży do emerytury, bo go na to stać. Że to nie jest dom starców, tylko - tak powiedział - „ośrodek wsparcia senioralnego".

Podziękowałam mu. Powiedziałam, że się zastanowię.

A potem wyszłam na klatkę schodową i patrzyłam na tę listę, już lekko pożółkłą, z podpisami. Siedem osób. Siedem różnych charakterów pisma. Przy nazwisku Darka ktoś dorysował śnieżynkę. Przy Bartku - buźkę.

Wieczorem zapukała Magda z Hanią na ręku. Przyniosła mi kawałek ciasta marchewkowego, bo „wyszło za dużo". Hania wyciągnęła do mnie rączkę i powiedziała „baba", chociaż ja wcale nie jestem jej babcią.

Usiadłam potem przy oknie z tą herbatą i myślałam, że Krzysztof ma rację. Że jestem stara. Że w nocy mogę upaść i nikt nie usłyszy. Że pan Bogdan sam ledwo chodzi. Że Darek za rok może się wyprowadzić. Że Bartek skończy studia i zniknie. Że blok to nie rodzina.

Ale myślałam też o tym, że Krzysztof jest rodziną i mieszka trzysta kilometrów stąd, a Darek nie jest rodziną i odśnieża mi chodnik przed szóstą rano.

W lutym lista się skończyła - śnieg stopniał. Darek zdjął kartkę z tablicy ogłoszeń i przyniósł mi ją. Powiedział: „Na pamiątkę, pani Anielu". Schowałam ją do szuflady, obok zdjęcia Tadeusza i aktu własności mieszkania, które Krzysztof chciałby pewnie sprzedać.

Wiosna przyszła wcześnie. Wyjęłam konewkę i zaczęłam obchód balkonów, jak co roku. Trzecie piętro, pani Lucyna. Czwarte, Bartek - zostawił kaktusa, trudno to zabić, ale on i tak prosił. Drugie - Magda i Darek, pięć doniczek i skrzynka z ziołami.

Krzysztof zadzwonił w marcu. Zapytał, czy się zastanowiłam.

- Zastanowiłam się - powiedziałam.

I zamilkłam, bo akurat przez okno zobaczyłam, jak Hania na trawniku przed blokiem stawia pierwsze samodzielne kroki. Magda klęczała dwa metry dalej z wyciągniętymi rękami, a Darek filmował telefonem. I przez ułamek sekundy Magda spojrzała w górę, w stronę mojego okna, i pomachała mi.

- Mamo? Jesteś tam?

- Jestem, synku - powiedziałam. - Jestem tutaj.

Nie powiedziałam nic więcej. On też nie pytał. Może zrozumiał. Może nie. Może za rok znowu przyjedzie na Wigilię, sprawdzi kaloryfer i kalamki, i zapyta, czy się zastanowiłam.

A ja będę podlewać. I ktoś będzie odśnieżać. I pan Bogdan będzie patrzył na moje światło o siódmej rano.

Bo blok to nie rodzina. Ale czasem robi to, czego rodzina nie potrafi - jest blisko.