Od trzech lat odbieram wnuki ze szkoły, gotuję im obiady i zostaję na noc, gdy córka ma dyżur. W poniedziałek pierwszy raz poprosiłam, żeby odwiozła mnie na badanie do szpitala. „Mamo, weź taksówkę, ja naprawdę nie mam teraz kiedy."

Stałam w przedpokoju z telefonem przy uchu i czułam, jak mi w gardle rośnie coś twardego, jak pestka śliwki, którą nie sposób przełknąć. Nie odpowiedziałam. Cisza trwała może pięć sekund, ale ja w tych sekundach usłyszałam wszystko - trzy lata kotletów mielonych, trzy lata wieczornych bajek, trzy lata spania na wersalce w pokoju Zosi, bo mały Adaś bał się ciemności i musiałam mu zostawiać zapalone światło na korytarzu.

- Mamo? Jesteś tam? - głos Agnieszki brzmiał już niecierpliwie. W tle słyszałam szelest papierów, pewnie sortowała dokumenty pacjentów. - Słuchaj, naprawdę, taxi to piętnaście minut i trzydzieści złotych, nie rób z tego problemu.

- Nie robię - powiedziałam i się rozłączyłam.

Mam na imię Halina. Sześćdziesiąt trzy lata, emerytowana księgowa z zakładów mięsnych w Poznaniu. Dwadzieścia osiem lat przepracowałam w tym samym biurze, na tym samym krześle, z widokiem na parking. Kiedy szłam na emeryturę, koleżanki kupiły mi kwiaty i kubek z napisem „Najlepsza Babcia Świata". Śmiałam się wtedy, bo Zosia miała dopiero rok. Teraz nie śmiałam się wcale.

Agnieszka jest położną w szpitalu klinicznym. Pracuje na zmiany - dwanaście godzin dziennych, dwanaście nocnych, potem wolne, które nigdy nie jest wolne, bo zawsze ktoś prosi o zamianę dyżuru. Rozwiodła się cztery lata temu z Dariuszem, który podobno nie wytrzymał jej grafiku, choć ja myślę, że nie wytrzymał odpowiedzialności. Zabrał swoje wędki, telewizor i nowy adres, a zostawił dwójkę dzieci i mieszkanie z kredytem na Ratajach.

Wtedy zaczęło się moje drugie życie. Trzy razy w tygodniu, a czasem cztery - zależnie od dyżurów - jechałam tramwajem z Wildy na Rataje. Czterdzieści minut w jedną stronę. Odbierałam Zosię ze szkoły, Adasia z przedszkola, robiłam im obiad. Odrabialiśmy lekcje. Kąpałam ich, czytałam do snu. Kiedy Agnieszka miała nocny dyżur, zostawałam na tej wersalce, z kocem, który pachniał płynem do płukania i trochę dziecięcym potem.

Nie narzekałam. Naprawdę nie. Kochałam te dzieci tak, że bolało - fizycznie, w kolanach, kiedy klękałam przy wannie, żeby umyć Adasiowi włosy. W krzyżu, kiedy dźwigałam zakupy na trzecie piętro, bo winda znowu nie działała. Te bóle były normalne, emeryckie, więc je ignorowałam.

Aż do marca, kiedy podczas rutynowej wizyty u lekarki usłyszałam słowo „guzek". Potem „USG". Potem „mammografia do powtórzenia". Pani doktor Kowalska, kobieta w moim wieku, patrzyła na mnie znad okularów i mówiła spokojnym głosem, że pewnie to nic, ale powinnam się zbadać w szpitalu. Skierowanie. Termin - poniedziałek, godzina ósma rano.

Przez cały tydzień przed badaniem gotowałam i zamrażałam - rosół, kotlety, sos do makaronu. Żeby Agnieszka nie musiała się martwić, gdyby coś. Nie powiedziałam jej o guzku. Nie chciałam straszyć. Zadzwoniłam w niedzielę wieczorem i poprosiłam tylko o jedno - żeby mnie odwiozła.

„Mamo, weź taksówkę."

Tamtej nocy nie spałam. Leżałam w swoim mieszkaniu na Wildzie, w sypialni, która od trzech lat służyła głównie do przechowywania ubrań, bo i tak spałam u Agnieszki. Patrzyłam w sufit i myślałam, czy jestem niesprawiedliwa. Czy wymagam za dużo. Córka jest zmęczona, pracuje ciężko, sama wychowuje dwójkę dzieci. Taxi rzeczywiście kosztuje trzydzieści złotych. Może mniej.

Ale potem pomyślałam o tym, jak w styczniu Agnieszka zadzwoniła o jedenastej w nocy. „Mamo, Adaś wymiotuje, a ja mam poranny dyżur o szóstej, możesz przyjechać?" I przyjechałam. Tramwaje już nie jeździły. Wzięłam taksówkę za czterdzieści siedem złotych. Byłam u niej dwadzieścia minut po północy.

Nigdy nie powiedziałam „weź taksówkę do apteki". Nigdy nie powiedziałam „naprawdę nie mam teraz kiedy".

Rano pojechałam sama. Autobus, potem tramwaj, potem dwanaście minut piechotą. W poczekalni siedziały głównie kobiety - niektóre z mężami, córkami, siostrami. Jedna młoda dziewczyna trzymała za rękę starszą kobietę i głaskała ją po nadgarstku. Odwróciłam wzrok.

Badanie trwało dwadzieścia minut. Wyniki za tydzień. Lekarz był uprzejmy, ale nic nie powiedział wprost. Wyszłam na ulicę i zrobiło mi się słabo - nie od strachu, tylko od głodu, bo rano nie mogłam jeść. Usiadłam na ławce przed szpitalem i zjadłam kanapkę, którą zapakowałam w folię aluminiową, jak dzieciom do szkoły.

Wtedy zadzwoniła Agnieszka.

- Mamo, Zosia ma dziś trening o czwartej, możesz ją odebrać wcześniej i zawieźć na gimnastykę?

Milczałam.

- Mamo? Halo?

- Agnieszka - powiedziałam. Użyłam pełnego imienia, czego nie robiłam prawie nigdy. - Byłam dzisiaj na badaniu w szpitalu. Mam guzek w piersi. Pojechałam sama, autobusem i tramwajem. Mogłaś mnie odwieźć. Prosiłam cię pierwszy raz od trzech lat.

Cisza. Słyszałam, jak oddycha. Wreszcie powiedziała, ciszej niż zwykle:

- Czemu mi nie powiedziałaś, że to coś poważnego?

- A gdyby to nie było poważne, to co? To bym nie zasługiwała na godzinę twojego czasu?

Znowu cisza. Dłuższa. Potem Agnieszka powiedziała „przepraszam" - raz, szybko, jakby się bała, że słowo ucieknie, jeśli go nie złapie. Rozłączyła się pierwsza.

Wieczorem przyjechała. Bez dzieci - zostawiła je u sąsiadki. Stała w moich drzwiach z siatką, w której był sernik z cukierni na rogu, ten sam, który kupowałam jej na urodziny przez dwadzieścia lat. Powiedziała: „Pokaż mi to skierowanie". Usiadłyśmy w kuchni. Rozłożyłam papiery. Patrzyła na nie długo, bo jako położna rozumiała medyczne słowa lepiej niż ja.

Potem powiedziała coś, co mnie zabolało bardziej niż cała reszta.

- Mamo, ja naprawdę nie wiedziałam, że ty też możesz potrzebować pomocy.

„Też." Jakbym była kimś obok. Kimś poza rodziną. Maszyną, która odbiera, gotuje, zostaje na noc i nie wymaga przeglądów.

Zjadłyśmy sernik. Agnieszka umyła naczynia. Przy drzwiach objęła mnie mocno, jak nie obejmowała od rozwodu z Dariuszem. Powiedziała, że w przyszły poniedziałek jedzie ze mną na wyniki. Pokiwałam głową.

Kiedy zamknęłam drzwi, usiadłam w przedpokoju na taborecie i patrzyłam na swoje buty - te same, w których rano szłam dwanaście minut do szpitala. Podeszwa była ścierana nierówno, bardziej z prawej strony. Pomyślałam, że może to ode mnie, od tego, jak chodzę z Adasiem na rękach, przekrzywiona w prawo.

Jeszcze nie wiem, co pokażą wyniki. Nie wiem też, czy Agnieszka naprawdę zrozumiała, czy tylko się przestraszyła. Bo strach mija. A przyzwyczajenie, że mama da radę - to zostaje na lata. I myślę sobie teraz, siedząc na tym taborecie: ile razy muszę poprosić, zanim córka usłyszy, że proszę nie o przysługę, tylko o to, żeby była moją córką?