niedzielę gotuję rosół
Co niedzielę gotuję rosół i wiozę go dwa przystanki do syna. W zeszłą niedzielę zapomniałam tam telefonu i wróciłam po godzinie. Mój słoik stał w koszu przed blokiem - zupa nietknięta, jeszcze ciepła. „Dzieci jedzą teraz inne rzeczy" - rzuciła synowa.
Stałam nad tym koszem i nie mogłam się ruszyć. Trzymałam w ręku słoik, ciepły jeszcze, jakby dopiero co zdjęty z kuchenki. Tłuszcz złocił się na powierzchni, makaron gwiazdki opadł na dno. Wszystko dokładnie tak, jak lubił Darek od dziecka. Jak lubił - a może jak lubiła ja, żeby lubił.
Nazywam się Bożena, mam sześćdziesiąt dwa lata i od trzech jestem na emeryturze. Całe życie pracowałam jako księgowa w hucie, tu w Krakowie, na Nowej Hucie. Mąż, Stanisław, odszedł osiem lat temu - rak trzustki, trzy miesiące od diagnozy do pogrzebu. Zostałam z mieszkaniem na Bieńczycach, z emeryturą, która ledwo starcza, i z jedynym synem dwa przystanki dalej. Darek ma trzydzieści pięć lat, żonę Patrycję i dwoje dzieci - Zosię i Kubusia. To dla nich gotowałam ten rosół. Dla nich wszystkich.
Patrycja otworzyła mi drzwi tamtej niedzieli z tym swoim uśmiechem - niby uprzejmym, ale zawsze odrobinę niecierpliwym. Jakbym przyszła nie w porę, choć przychodziłam co tydzień o tej samej godzinie. Piętnaście trzydzieści, po mszy.
- Dzień dobry, mamo. Proszę, niech pani wejdzie.
„Pani." Po sześciu latach małżeństwa z moim synem wciąż mówiła do mnie per pani. Darek twierdził, że to kwestia wychowania, że w jej rodzinie tak było przyjęte. Może i tak, ale u mnie to bolało za każdym razem jak zimny kompres na zęba.
Zostawiłam słoik w kuchni, pobawiłam się z wnukami, wypiłam herbatę. Wszystko jak zwykle. Darek siedział nad laptopem w pokoju, krzyknął „cześć, mamo" i tyle. Patrycja nakrywała do obiadu - widziałam na blacie jakieś pudełka z restauracji, plastikowe pojemniki. Nie skomentowałam. Nigdy nie komentuję.
Dopiero w autobusie zorientowałam się, że nie mam telefonu. Pewnie wypadł z kurtki, kiedy siadałam na kanapie. Wróciłam po godzinie, może trochę dłużej. Już z daleka zobaczyłam nasz blok - to znaczy ich blok - a przy wejściu ten niebieski kosz na śmieci. I w nim mój słoik.
Nie w środku kosza, nie pod innymi śmieciami. Na wierzchu. Jakby ktoś go tam postawił pięć minut temu. Nakrętka była lekko odkręcona - sprawdzili, czy to to, co myśleli. I odstawili. Zupa nietknięta.
Stałam tak chyba z minutę. Może dwie. Kobieta z psem przeszła obok, zerknęła na mnie dziwnie. Schowałam słoik do reklamówki i weszłam na górę po telefon.
Otworzyła Patrycja. Zobaczyła moją twarz i chyba od razu zrozumiała, bo zrobiła taki ruch ręką - jakby chciała poprawić włosy, ale tak naprawdę odgrodziła się ode mnie.
- Zapomniałam telefonu - powiedziałam spokojnie. Sama byłam zdziwiona, jak spokojnie.
- Jasne, jest na kanapie. - Przepuściła mnie w drzwiach, ale korytarzem szła tuż za mną, jakby pilnowała, żebym nie poszła do kuchni. Darka nie było. Pewnie wyszedł z dziećmi na plac zabaw.
Wzięłam telefon. Przy drzwiach odwróciłam się i zapytałam - bo musiałam, bo ten słoik w koszu parzył mnie przez reklamówkę:
- Patrycja, rosół wylądował na śmietniku?
Nie spuściła wzroku. Trzeba jej to oddać - nie kłamała.
- Dzieci jedzą teraz inne rzeczy - powiedziała. - Zupy domowe to nie jest coś, na co mają ochotę. Zosia je tylko krem z brokułów, Kubuś preferuje zupę z soczewicy. Nie chciałam pani martwić, więc zwykle nie mówię.
Zwykle. To słowo uderzyło mnie jak obuchem. Zwykle - to znaczy, że nie pierwszy raz. Że te niedzielne słoiki, które woziłam w reklamówce, owijając ręcznikiem, żeby się nie potłukły, te litry rosołu gotowanego od szóstej rano - z włoszczyzną z bazarku na Bieńczycach, z kurczakiem od Jankowskiej, z makaronem gniazdkowym robionym ręcznie - to wszystko lądowało w koszu.
Ile razy? Dwa? Dziesięć? Co tydzień od roku?
Wróciłam do domu i postawiłam słoik na blacie. Umyłam ręce. Usiadłam przy stole i patrzyłam na tę zupę przez okno kuchenne, w którym odbijało się popołudniowe słońce. Zadzwonić do Darka? Zapytać, czy wiedział? A jeśli wiedział - to co?
Zadzwoniłam do Krysi, sąsiadki z drugiego piętra. Krysia ma siedemdziesiąt lat, pięcioro wnuków i język ostrzejszy niż nóż do sera.
- Krysia, powiedz mi szczerze. Gdybyś dowiedziała się, że twoje jedzenie ląduje w śmieciach, tobym co zrobiła?
- To zależy - powiedziała po chwili. - Kto wyrzuca?
- Synowa.
- A syn wie?
- Nie wiem.
Krysia milczała dłuższą chwilę. Słyszałam, jak miesza herbatę łyżeczką, ten cichy brzęk o ścianki szklanki.
- Bożenka, ja ci powiem tak. Moja Halinka przez trzy lata wylewała mój barszcz do zlewu. Dowiedziałam się przypadkiem. Wiesz, co zrobiłam?
- Co?
- Nic. Przestałam wozić barszcz. I wiesz co? Halinka po dwóch miesiącach sama zadzwoniła, że Tomkowi brakuje. Że pyta. Że dzieci pytają.
- I co, uwierzyłaś?
- Nieważne, czy uwierzyłam. Ważne, że zadzwoniła.
W poniedziałek Darek napisał SMS-a. „Mamo, Patrycja mówi, że wpadłaś po telefon. Wszystko ok?" Nic o rosole. Nic o koszu. Albo nie wiedział, albo wiedział i wolał nie ruszać tematu. Nie odpowiedziałam od razu. Patrzyłam na te dwa zdania przez pół godziny.
We wtorek wieczorem odpisałam: „Wszystko w porządku, synku." I dodałam: „W niedzielę nie przyjadę, mam wizytę u lekarza." Żadnej wizyty nie miałam.
W środę zaczęłam sprzątać kuchnię. Wyciągnęłam garnek - ten duży, dziesięciolitrowy, w którym robiłam rosół od dwudziestu lat. Stał na najwyższej półce, bo na inne dni tygodnia był za duży. Przetarłam go ścierką i schowałam z powrotem. Potem wyjęłam i znów postawiłam na blacie.
Nie wiem, co zrobię w tę niedzielę.
Mogę ugotować rosół i zawieźć go jak zwykle. Uśmiechnąć się, zostawić słoik, wrócić do domu. Nie patrzeć na kosze. Mogę też nie ugotować nic i czekać, czy ktoś zapyta. Czy Darek zadzwoni. Czy Zosia - ta mała, sześcioletnia Zosia, która ostatnim razem powiedziała „babciu, ale fajnie pachniesz, jak rosółek" - czy ona w ogóle wie, że babcia przyjeżdżała.
A może powinnam powiedzieć Darkowi wprost? Ale co dokładnie? Że jego żona wyrzuca moje jedzenie? I co wtedy - on stanie między nami, między matką a żoną, i kogokolwiek wybierze, przegra? Znam takie historie. Krysia zna. Każda z nas zna.
Garnek stoi na blacie. Jest czwartek. Zostały trzy dni.
Wczoraj na bazarku Jankowska zapytała, czy biorę kurczaka jak zwykle. Powiedziałam, że jeszcze nie wiem. Popatrzyła na mnie ze zdziwieniem - przez trzy lata zawsze brałam w czwartek, żeby do niedzieli się rozmroził.
Czasem myślę, że ten rosół to jedyne, co mnie jeszcze z nimi łączy. I jednocześnie - że może właśnie on nas dzieli.