Pilnuję wnuczka we wtorki i czwartki, żeby synowa nie płaciła opiekunce. Wczoraj zostawiła na komodzie tablet z włączoną kamerą. Wieczorem napisała: „O 15:40 dziecko płakało osiem minut, a pani siedziała. Proszę to sobie przemyśleć."

Przeczytałam tę wiadomość trzy razy. Potem odłożyłam telefon ekranem w dół na blat kuchenny i patrzyłam, jak herbata stygnie w kubku. Osiem minut. Pani. Proszę to sobie przemyśleć. Jakby pisała do obcej opiekunki z ogłoszenia, nie do matki swojego męża.

Mam na imię Krystyna, mam sześćdziesiąt trzy lata i od półtora roku dwa razy w tygodniu jadę autobusem dwadzieścia minut na osiedle Tysiąclecia, żeby pilnować Olka - mojego jedynego wnuka. Czternaście miesięcy temu, kiedy synowa Agnieszka wracała do pracy po urlopie macierzyńskim, to Tomek - mój syn - zadzwonił i powiedział wprost: „Mamo, opiekunka to tysiąc osiemset złotych na rękę, a Agnieszka zarabia dwa i pół tysiąca. Wyjdzie, że pracuje za siedemset złotych. Pomożesz?". Zgodziłam się, zanim skończył zdanie. Przecież to mój wnuk.

Olek miał wtedy dziewięć miesięcy. Teraz skończył dwa latka. Znam każdy jego rytuał - jaką łyżeczkę lubi, kiedy robi się senny, jak długo trzeba trzymać go na rękach po przebudzeniu. Wiem, że żółtą kaczkę zabiera tylko do wanny, a pluszowego misia Tadka tylko do łóżka. Wiem, że o piętnastej trzydzieści - dokładnie o piętnastej trzydzieści - robi się marudny, bo to przesilenie między drzemką a podwieczorkiem, i że nie wolno wtedy od razu brać go na ręce, bo się bardziej nakręci. Trzeba usiąść obok, mówić spokojnie, czekać. To nie moja teoria - to porada pani pediatry, u której byłam z Olkiem, kiedy Agnieszka miała dyżur w biurze i nie mogła jechać.

O piętnastej czterdzieści, kiedy - jak teraz wiem - tablet nagrywał, Olek płakał, bo rzucił misiem o podłogę i miś spadł za kanapę. Siedziałam metr od niego na dywanie. Nie „siedziałam i nic nie robiłam". Siedziałam i robiłam dokładnie to, co robię od miesięcy - mówiłam do niego, czekałam, aż sam się uspokoi, a potem razem wyciągnęliśmy misia. Po trzech minutach przytulił się do mojego kolana. Ale tego Agnieszka chyba już nie oglądała albo nie chciała zobaczyć.

Tomkowi zadzwoniłam tego samego wieczoru. Odebrał po piątym sygnale, słyszałam w tle telewizor.

- Tomek, widziałeś, co mi napisała Agnieszka?

Cisza. Potem westchnienie.

- Mamo, ona po prostu się martwi o Olka. Nie bierz tego osobiście.

- Zostawiła kamerę, Tomek. Nagrywała mnie bez mojej wiedzy. I napisała do mnie „pani". Do twojej matki.

- No wiem, wiem. Pogadam z nią.

Znałam ten ton. Tomek nie pogada. Tomek chce mieć święty spokój. Od dziecka taki był - kiedy ojciec na niego krzyczał, Tomek szedł do swojego pokoju i zakładał słuchawki. Nie kłócił się, nie protestował. Przeczekiwał. Henryk - mój były mąż - mówił, że syn jest miękki. Ja mówiłam, że mądry. Teraz nie wiem.

Całą noc nie spałam. Leżałam w ciemności i myślałam o tym tablecie na komodzie. Agnieszka zawsze go tam zostawiała - Olek oglądał na nim bajki po obiedzie, jakieś kolorowe zwierzątka. Ale wczoraj nie był odwrócony ekranem w górę jak zwykle. Stał prosto, oparty o wazon. Jak aparatura do nadzoru. A ja - głupia, naiwna babcia - jeszcze pomyślałam, że Agnieszka zapomniała go schować.

Nie zapomniała.

Tej nocy wróciły do mnie wszystkie drobne sygnały, które wcześniej puszczałam mimo uszu. Jak miesiąc temu, kiedy Agnieszka powiedziała przy obiedzie: „Olek u mamy Krysi je same ciastka, a u nas nie chce marchewki". Jak uśmiechnęłam się i odpowiedziałam, że to jeden herbatnik po drzemce, a Agnieszka pokiwała głową, ale jakoś tak bez przekonania. Albo jak w grudniu zapytała Tomka - przy mnie, jakbym była niewidzialna - „Czy twoja mama wie, że nie wolno mu oglądać bajek dłużej niż dwadzieścia minut?". Tomek wtedy machnął ręką. A ja przełknęłam.

Przełykałam przez te półtora roku bardzo dużo. Bo tak robi babcia, prawda? Babcia nie komentuje, nie krytykuje, nie podważa. Babcia pomaga. Babcia dwa razy w tygodniu jedzie na Tysiąclecia z torbą pełną jedzenia - bo przecież zrobię Olkowi świeży krupnik, nie będę mu dawać słoiczków - i babcia wraca o osiemnastej wieczorem na obolałych kolanach do pustego mieszkania na Bielanach.

Za te wtorki i czwartki nie poprosiłam nigdy ani złotówki. Nie dlatego, że jestem święta. Dlatego, że to mój wnuk i nie wyobrażałam sobie, żeby syn płacił matce za opiekę nad dzieckiem. Ale powiedzmy sobie szczerze - te pieniądze by się przydały. Emerytura z ZUS po trzydziestu latach pracy w księgowości to nie fortuny. A leki na ciśnienie, rachunki za prąd i wizyty u dentysty nie czekają.

Następnego dnia - dzisiaj, czyli czwartek - powinnam jechać do Olka. Obudziłam się o szóstej, jak zwykle. Wstałam, zrobiłam kawę, wyjęłam z lodówki mięso na rosół. I stanęłam przy kuchence z garnkiem w ręku.

Nie pojechałam.

O siódmej trzydzieści napisałam do Tomka: „Dzisiaj nie dam rady, źle się czuję". Odpisał po dwóch minutach: „Ok, Agnieszka weźmie dzień w pracy. Wyzdrowiej mamo". Żadnego pytania, co mi jest. Żadnego „może coś ci kupić". Pięć słów i emoji serca.

Agnieszka nie napisała nic.

Siedziałam przy kuchennym stole i patrzyłam na plac zabaw za oknem. Lipy zaczynały się zielenić, jakieś dzieciaki biegały z hulajnogami. Myślałam o Olku - o tym, jak wczoraj wieczorem, zanim przeczytałam tę wiadomość, on stał przy drzwiach i mówił „babcia pa pa" i machał rączką. O tym, że we wtorek nauczyłam go mówić „żaba" i śmiał się tak, że dostał czkawki.

I myślałam o Agnieszce. O tym, że wstaje codziennie o piątej trzydzieści, jedzie do biura na drugą stronę miasta, wraca zmęczona, a weekendy spędza na sprzątaniu i gotowaniu. Że pewnie boi się o Olka tak, jak ja kiedyś bałam się o Tomka, kiedy zostawiałam go z moją teściową i potem sprawdzałam, czy zjadł obiad, czy nie dostał czekolady na kolację. Że może ta kamera to nie złośliwość. Może to panika matki, która nie może być przy dziecku i szuka choćby iluzji kontroli.

Ale to słowo - „pani" - nie chce mi wyjść z głowy.

Pani. Nie „mamo". Nie „Krystyno". Nie nawet „teściowo", choć tego słowa Agnieszka nigdy nie użyła, bo od początku mówi mi po imieniu. Pani. Jakbym była wynajętą pomocą, którą można zwolnić za złe wyniki.

Wieczorem zadzwoniła koleżanka Bożena, z którą chodzimy na gimnastykę. Opowiedziałam jej wszystko. Bożena powiedziała: „Krystyna, odpuść. Ja bym im wytłumaczyła, gdzie mają sobie wsadzić ten tablet, i pojechała do sanatorium". Zaśmiałam się, ale jakoś krótko.

Bo ja nie chcę odpuszczać. Ja chcę pilnować Olka. Chcę, żeby mówił „babcia" tym swoim cieniutkim głosikiem i wkładał mi do ręki drewniane klocki. Chcę robić mu ten krupnik i wycierać mu buzię po podwieczorku.

Tylko nie chcę być nagrywaną „panią".

We wtorek mam jechać znowu. Rosół czeka w zamrażalniku, zielona kurteczka Olka, którą piorę u siebie, wisi już sucha na balkonie. Mam ją zabrać i pojechać jak gdyby nigdy nic? Mam porozmawiać z Agnieszką, choć boję się, że powiem za dużo albo za mało? Mam powiedzieć synowi, żeby w końcu stanął między nami nie jako tłumacz, ale jako dorosły mężczyzna?

A może mam zadzwonić do Agnieszki i zapytać wprost: „Córeczko, czy ty mi ufasz? Bo jeśli nie - powiedz, a ja się nie obrażę. Znajdę sobie zajęcie. Ale nie nagrywaj mnie jak złodziejkę w sklepie".

Kurteczka wisi na balkonie. Wiatr nią lekko kołysze. A ja wciąż nie wiem, czy we wtorek włożę ją do torby.