Dzieci znalazły mi „piękne miejsce" - prywatny dom seniora pod Konstancinem, „opłacimy z wynajmu twojego mieszkania". Mam sześćdziesiąt osiem lat i trzy razy w tygodniu chodzę na basen. Umowę najmu mojego mieszkania syn miał już wydrukowaną.

Leżała na blacie kuchennym, między cukiernicą a pojemnikiem na herbatę, stroną z logo agencji nieruchomości do góry. Trzy strony. Drobny druk. Dane najemców już wpisane. Brakowało tylko jednego podpisu - mojego.

- Mamo, to naprawdę świetna opcja - powiedział Grzegorz, nalewając sobie kawę, jakby rozmawialiśmy o wyborze tapety, a nie o moim życiu. - Renata wszystko sprawdziła. Pokoje jednoosobowe, opieka całodobowa, ogród, nawet zajęcia plastyczne mają.

Renata, jego żona, siedziała przy stole i intensywnie studiowała swój telefon. Nie podniosła wzroku. Moja córka Jolanta kiwała głową z wyrazem twarzy, który miał chyba wyrażać troskę, ale wyglądał raczej jak mina kogoś, kto czeka w kolejce na poczcie i modli się, żeby było szybko.

Stałam przy lodówce z mokrymi jeszcze włosami - wróciłam z basenu godzinę wcześniej, bo Krysia, moja koleżanka z toru czwartego, złapała skurcz i poszłyśmy na kawę zamiast dopływać ostatnie dziesięć długości. Gdybym wróciła o normalnej porze, zastałabym pewnie tę umowę już schowaną z powrotem do teczki, a rozmowę poprowadzoną delikatniej, z podkładem sernika i herbaty z cytryną.

Ale wróciłam wcześniej. I zobaczyłam.

Mam na imię Halina. Mieszkam na Saskiej Kępie, w trzypokojowym mieszkaniu, które kupiłam z Tadeuszem trzydzieści osiem lat temu. Tadeusz odszedł sześć lat temu - rak płuc, dziewięć miesięcy od diagnozy do końca. Przez pierwszy rok po jego śmierci chodziłam po tym mieszkaniu jak duch, dotykałam jego rzeczy, spałam po swojej stronie łóżka. Potem pewnego ranka otworzyłam okno, usłyszałam szpaki i pomyślałam: Halina, masz sześćdziesiąt dwa lata i sprawne nogi. Ruszaj się.

Zapisałam się na basen. Potem na Nordic Walking w Łazienkach. Potem zaczęłam jeździć autobusem na targ na Grochowie po świeże warzywa, bo Tadeusz zawsze mawiał, że najlepsze pomidory są z Grochowa. Schudłam osiem kilo. Ciśnienie się ustabilizowało. Ortopeda powiedział, że mam kolana lepsze niż niejedna pięćdziesięciolatka.

Moje dzieci powinny się cieszyć. Zamiast tego znalazły mi dom seniora.

- Grzegorz - powiedziałam spokojnie, chociaż ręce mi drżały. - Od kiedy to planujesz?

Nie odpowiedział od razu. Mieszał kawę, choć nie dosypał cukru.

- Mamo, to nie jest plan, to propozycja. Rozmawialiśmy z Jolą i uznaliśmy, że to rozsądne. Mieszkanie stoi, ty jesteś tu sama…

- Mieszkanie nie stoi. Ja w nim mieszkam.

- Wiesz, co mam na myśli. Trzy pokoje na jedną osobę. W Warszawie takie mieszkanie to cztery, może pięć tysięcy miesięcznie. Dom seniora kosztuje trzy osiemset. Zostaje ci jeszcze na…

- Na kieszonkowe? - Usiadłam naprzeciwko niego. - Powiedz mi wprost, Grzesiu. Chodzi o pieniądze czy o mnie?

Jolanta wreszcie odłożyła telefon.

- Mamo, nie bądź taka. Chodzi o twoje bezpieczeństwo. Co jak upadniesz? Co jak ci się coś stanie w nocy? Kto ci pomoże?

- A ty mnie ostatnio odwiedziłaś kiedy, Jolu?

Cisza. Renata wstała i wyszła do łazienki. Mądra kobieta - zawsze wiedziała, kiedy się wycofać.

Jolanta milczała. Bo odpowiedź brzmiała: w grudniu. Było teraz końcem marca. Trzy miesiące. A mieszkam dwadzieścia minut autobusem od niej.

Grzegorz mnie odwiedzał częściej, ale Grzegorz mieszka w Piasecznie, więc kiedy wpadał - raz, dwa razy w miesiącu - czułam, że to raczej inspekcja niż wizyta. Zaglądał do lodówki, sprawdzał, czy kuchenka gazowa jest wyłączona, pytał, czy biorę leki. Mam dwa leki - na ciśnienie i magnez. Nie jestem chora. Nie jestem niedołężna. Nie jestem stara.

Dobra, mam sześćdziesiąt osiem lat. Dla moich dzieci to najwyraźniej wiek, w którym człowiek powinien oddać klucze i usiąść grzecznie w pokoju z widokiem na ogród.

Wieczorem, kiedy zostałam sama, wzięłam tę umowę i przeczytałam ją od deski do deski. Wszystko było gotowe. Najemcy - młode małżeństwo, ona w ciąży. Data rozpoczęcia najmu - pierwszy maja. Za pięć tygodni. Grzegorz planował to od dawna. Pewnie od stycznia, może dłużej.

Zadzwoniłam do Krysi.

- Powiem ci jedno, Halina - powiedziała po dziesięciu minutach słuchania. - Mój Zbyszek próbował to samo z moją matką. Zanim się obejrzała, siedziała pod Radomiem w takim domu, gdzie karmili ją kaszą manną na obiad i na kolację. Pół roku wytrzymała, zanim ją zabrałam z powrotem.

- Ale ten pod Konstancinem wygląda ładnie na zdjęciach…

- Na zdjęciach to i mój Zbyszek ładnie wyglądał.

Zaśmiałam się. Pierwszy raz tego dnia.

Przez następne dni chodziłam po mieszkaniu i patrzyłam na nie inaczej. Meblościanka po Tadeuszu, w której trzymam albumy ze zdjęciami. Parapet w kuchni, gdzie hodowałam bazylię i miętę. Plama na suficie w łazience, której Grzegorz obiecał naprawić dwa lata temu i nie naprawił. Widok z okna na kasztanowiec, który właśnie wypuszczał pierwsze liście.

Myślałam. Dużo myślałam.

Grzegorz zadzwonił w piątek.

- Mamo, rozmawiałaś z Jolą? Co myślisz? Ten dom ma listę oczekujących, więc musimy się zdecydować do końca tygodnia.

- Musimy?

- Musisz. Przepraszam. Oczywiście, że to twoja decyzja.

Ale ton jego głosu mówił co innego. Mówił: podpisz, mamo, bo my to już ustaliliśmy.

W sobotę rano poszłam na basen. Przepłynęłam pięćdziesiąt długości - rekord tygodnia. Na szatni Krysia powiedziała, że wybieram się kiedyś z nią na wycieczkę rowerową do Kazimierza. Powiedziałam, że tak. Potem wróciłam do domu, usiadłam przy stole, na którym leżała umowa, i wzięłam długopis.

Ale zamiast podpisać umowę najmu, napisałam list. Do obojga dzieci. Długi, spokojny, bez wykrzykników. Napisałam, że je kocham. Że rozumiem ich niepokój. Że wiem, iż kiedyś może przyjść czas, kiedy nie dam sobie rady sama. Ale dzisiaj ten czas nie nadszedł. Napisałam, że mieszkanie jest moje i pozostanie moje, dopóki ja tak zdecyduję. Że nie podpiszę umowy. Że jeśli chcą się martwić moim bezpieczeństwem, to mogą zacząć od regularnych odwiedzin, a nie od wynajmowania mojego domu obcym ludziom.

Na końcu dopisałam jedno zdanie, które dopisałam po długim namyśle: „Jeśli to sprawi, że przestaniecie dzwonić, to przynajmniej będę wiedziała, o co naprawdę chodziło".

Zakleiłam kopertę. Potem ją otworzyłam, wyjęłam list i przeczytałam jeszcze raz. Przez chwilę wahałam się, czy nie wyrzucić tego ostatniego zdania. Jest ostre. Może niesprawiedliwe.

Ale może nie.

Schowałam list z powrotem do koperty. Położyłam na blacie, obok umowy, obok cukiernicy. Nałożyłam kurtkę, wzięłam torbę i wyszłam na dwór. Kasztanowiec przed blokiem zakwitał - pierwszy raz od śmierci Tadeusza zwróciłam na to uwagę. Powietrze pachniało mokrą ziemią i czymś słodkim, może bzem z pobliskiego ogródka.

Nie wiem, czy moje dzieci to zrozumieją. Nie wiem, czy nie mają trochę racji. Nie wiem nawet, czy za rok nie będę żałowała.

Ale dzisiaj idę na autobus. Na Grochów. Po pomidory.