Wzięłam kredyt na remont łazienki u syna. Obiecał, że będzie spłacał raty. Spłacił trzy. Zostało mi 47 rat i SMS od niego: „Mamo, teraz nie mogę, wziąłem leasing na auto".

Przeczytałam tę wiadomość trzy razy. Za czwartym razem odłożyłam telefon ekranem do dołu na blat kuchenny i patrzyłam przez okno na kwitnące kasztany na osiedlu. Herbata stygła. Wyciąg z konta leżał obok - rata 847 złotych, piąty dzień miesiąca, ściągnięta automatycznie. Jak co miesiąc od pięciu miesięcy. Tyle że trzy pierwsze przelewy od Darka pokryły trzy pierwsze raty. A potem - cisza.

Mam na imię Halina i sześćdziesiąt dwa lata. Od trzech jestem na emeryturze - wcześniej przepracowałam dwadzieścia osiem lat jako księgowa w spółdzielni mieszkaniowej na Bielanach. Liczby to moje życie. Umiałam liczyć zawsze. Poza jednym przypadkiem - kiedy chodziło o mojego syna.

Dariusz miał trzydzieści osiem lat, żonę Monikę, dwoje dzieci i mieszkanie w bloku na Tarchominie, kupione częściowo za pieniądze, które daliśmy z Henrykiem na wkład własny. Henryk, mój mąż, zmarł sześć lat temu. Zawał w warsztacie samochodowym, który prowadził od lat osiemdziesiątych. Nie zdążył powiedzieć ani do widzenia, ani „uważaj na Darka". Ale gdyby zdążył, pewnie by powiedział to drugie.

Bo Henryk widział w naszym synu coś, czego ja nie chciałam widzieć. Darek zawsze potrafił opakować prośbę tak, że odmawianie wyglądało na okrucieństwo. „Mamo, wiesz, ile kosztuje życie w Warszawie?" „Mamo, Zuzia potrzebuje aparatu na zęby, a NFZ nie pokrywa tego typu." „Mamo, nie prosiłbym, gdybym miał inne wyjście."

Z tą łazienką było podobnie. Zaczęło się w styczniu. Darek przyjechał w niedzielę, bez zapowiedzi, z sernikiem od Moniki. Siadł przy tym samym stole, przy którym teraz siedzę, i powiedział, że łazienka się sypie. Pleśń za wanną, pęknięte kafle, rury do wymiany. Pokazywał zdjęcia na telefonie. „Zuzia ma dziesięć lat, mamo. Kąpie się w łazience z grzybem."

- A nie możecie wziąć kredytu? - zapytałam wtedy ostrożnie.

Darek spuścił wzrok. Monika, mówił, ma umowę na czas określony. On sam - prowizyjne wynagrodzenie w firmie transportowej. Bank odmówił. „Ale tobie, mamo, z twoją emeryturą i historią kredytową - tobie dadzą. A ja będę spłacał. Co do złotówki."

Pamiętam, że wtedy pomyślałam o Henryku. O tym, jak kręciłby głową. Jak mówiłby: „Halina, nie rób tego." Ale Henryk nie żył, a ja siedziałam sama w dwupokojowym mieszkaniu na Bielanach, z emeryturą dwa tysiące osiemset złotych i potrzebą bycia komuś potrzebną.

Poszłam do banku w poniedziałek. Kredyt na czterdzieści dwa tysiące złotych, pięćdziesiąt rat. Pani w okienku patrzyła na mnie uważnie, kiedy podpisywałam. „Jest pani pewna?" - zapytała. Byłam pewna. Matka jest zawsze pewna, kiedy chodzi o dziecko. Nawet jeśli to dziecko ma trzydzieści osiem lat i samo powinno sobie radzić.

Pieniądze przelałam od razu na konto Darka. Remont trwał trzy tygodnie. Darek przysyłał zdjęcia postępów - nowe kafle, kabina prysznicowa, lustro z podświetleniem. Ładna łazienka. Naprawdę ładna. Zuzia nagrała mi filmik: „Dziękuję, babciu, jest super!" Schowałam ten filmik w specjalnym folderze w telefonie. Włączałam go potem, kiedy ściskało mnie w piersi przy każdym piątym dniu miesiąca.

Pierwsza rata - przelew od Darka przyszedł dzień wcześniej. Odetchnęłam. Druga - tego samego dnia. Trzecia - z jednodniowym opóźnieniem, ale przyszła. A czwarta - nie przyszła wcale.

Zadzwoniłam. Darek nie odebrał. Napisałam SMS-a. Odpowiedział po dwóch dniach: „Mamo, miałem ciężki miesiąc, w następnym nadrobię." Nie nadrobił. W szóstym miesiącu dostałam tego SMS-a o leasingu.

Leasing na auto. Siedziałam z tym telefonem i zastanawiałam się, czy dobrze czytam. Mój syn, który nie miał zdolności kredytowej na remont łazienki, wziął leasing na samochód. Jakim cudem? A może jednak miał zdolność, tylko łatwiej było poprosić mamę?

Krysia z trzeciego piętra, moja jedyna przyjaciółka od lat, powiedziała wprost: „Halina, on cię wyrolował." Nie chciałam tego słuchać. Ale cyfry nie kłamią - wiedziałam to lepiej niż ktokolwiek po dwudziestu ośmiu latach w księgowości. 847 złotych razy czterdzieści siedem rat. Prawie czterdzieści tysięcy. Z mojej emerytury.

Zaczęłam liczyć. Emerytura - dwa osiemset. Rata - osiemset czterdzieści siedem. Czynsz - pięćset sześćdziesiąt. Prąd, gaz, telefon - kolejne dwieście. Leki na ciśnienie i tarczycę - sto pięćdziesiąt. Zostawało mi niecałe tysiąc złotych na jedzenie i życie. Na cały miesiąc. Herbatę zaczęłam pić bez cytryny, bo cytryny poszły w górę.

W kwietniu pojechałam do Darka na Tarchomin. Nie dzwoniłam wcześniej, bo wiedziałam, że znajdzie wymówkę. Podjechałam autobusem, potem tramwajem. Przed blokiem stało srebrne SUV, nowe, błyszczące. Na tablicy rejestracyjnej - ramka z logo dealera. To był ten leasing.

Monika otworzyła drzwi. Zaskoczona, ale uprzejma jak zawsze. Zaprosiła na herbatę. W salonie - nowy telewizor, duży, na pół ściany. Zuzia miała nowego laptopa. Jaś, młodszy, biegał w markowych butach sportowych. A ja rano tego dnia zjadłam na śniadanie chleb z masłem i dżemem truskawkowym z Biedronki, tym najtańszym.

Darek wrócił z pracy, kiedy siedziałam już godzinę. Zobaczył mnie i coś mu przebiegło przez twarz. Nie strach. Raczej irytacja.

- Mamo, mogłaś zadzwonić.

- Dzwoniłam, Darek. Nie odbierasz.

Usiedliśmy w kuchni. Monika zniknęła dyskretnie do pokoju. Patrzyłam na syna i szukałam w nim tego chłopca, który przynosił mi rysunki z przedszkola. Tego nastolatka, który płakał, kiedy umarł nasz pies. Widziałam mężczyznę w dobrze skrojonej koszuli, który bębnił palcami w blat i czekał, aż skończę.

- Darek, nie dam rady sama ciągnąć tego kredytu. To twoja łazienka, twój remont.

- Mamo, wiem. Ale teraz naprawdę nie mogę. Leasing, rata za mieszkanie, dzieci... Monika znowu jest na wypowiedzeniu. Jak się odkręci, to wracam do spłacania. Słowo.

Słowo. Ile razy słyszałam to słowo?

Wracałam autobusem i myślałam o jednym. Że mogę pójść do prawnika. Że mogę napisać wezwanie do zapłaty. Że mogę zrobić to, co zrobiłby Henryk - postawić sprawę jasno i twardo. Ale wtedy Darek przestanie odbierać telefon nie na tydzień, a na zawsze. I nie zobaczę Zuzi. I Jasia. I co niedzielne obiady, na które i tak przyjeżdżają rzadko, znikną zupełnie.

Albo mogę dalej płacić. Zaciskać. Liczyć każdy grosz. I udawać przed Krysią, przed sąsiadkami, przed sobą, że wszystko jest w porządku. Że syn po prostu ma teraz trudniej. Że kiedyś odda.

Wczoraj wieczorem Zuzia przysłała mi zdjęcie. Cała rodzina przy nowym aucie, uśmiechnięci, na tle jakiegoś centrum handlowego. Podpis: „Babciu, tata zabrał nas na wycieczkę nowym samochodem! Kochamy Cię!"

Zapisałam zdjęcie w tym samym folderze co filmik z łazienki. Potem otworzyłam kalkulator w telefonie i policzyłam. 847 razy 47. Trzydzieści dziewięć tysiąc osiemset dziewięć złotych. Cztery lata. Bez jednego miesiąca.

Dzisiaj rano wyciągnęłam z szuflady wizytówkę prawnika, którą dała mi Krysia. Obracam ją w palcach od godziny. Jest biała, z granatowym napisem. Leży teraz na stole obok telefonu z tym zdjęciem uśmiechniętej rodziny przy srebrnym SUV-ie.

Nie wiem, co zrobię. Wiem tylko, że herbata znowu stygnie.